1. Peygamber Kıssaları
Hz. Âdem (a.s.): İnsanlığın yaratılışı, meleklerin secde etmesi, İblis’in itaatsizliği ve cennetten çıkarılış.
Hz. Nuh (a.s.): Uzun yıllar süren davet, kavminin direnci, tufan ve gemi inşası.
Hz. İbrahim (a.s.): Putları kırması, Nemrut ile mücadelesi, ateşe atılması, oğlu Hz. İsmail’i kurban etme imtihanı ve Kâbe’nin inşası.
Hz. Yûsuf (a.s.): Kur’an’da “Ahsenü’l-Kasas” (Kıssaların En Güzeli) olarak adlandırılan; kardeşlerinin kuyudaki tuzağı, mısır’a köle oluşu, zindan yılları ve Mısır’a aziz oluşu.
Hz. Mûsâ (a.s.): Kur’an’da en çok bahsedilen kıssa. Firavun ile mücadelesi, Kızıldeniz’in yarılması, İsrailoğulları’nın çölde imtihanları ve Hz. Hızır ile yolculuğu.
Hz. Îsâ (a.s.): Mucizevi doğumu, beşikte konuşması, ölüleri diriltme mucizeleri ve göğe yükseltilmesi.
Hz. Süleyman (a.s.) ve Hz. Dâvûd (a.s.): Hükümdarlık yetkileri, kuş dili ve cinlere hükmetme, Sebe Melikesi (Belkıs) ile süreç.
Hz. Lût (a.s.): Sodom ve Gomore halkının ahlaksızlığı ve helak edilişi.
Hz. Salih (a.s.): Semûd kavmi ve mucizevi dişi deve imtihanı.
Hz. Hûd (a.s.): Âd kavmi ve azgınlıkları sonucu helak olmaları.
Hz. Şuayb (a.s.): Medyen ve Eyke halkına ticaret ahlakı daveti.
Hz. Yûnus (a.s.): Balığın karnında geçen süreci ve tesbihatı.
Hz. Eyyûb (a.s.): Ağır hastalık imtihanı ve göstermiş olduğu eşsiz sabır.
Hz. Zekeriyya (a.s.) ve Hz. Yahya (a.s.): Yaşlılıkta verilen hayırlı evlat ve adanmışlık.
Hz. İdrîs (a.s.): Yüksek bir makama kaldırılması, ilim, yazı ve terziliğin öncüsü olması (Meryem Suresi, 56-57; Enbiyâ Suresi, 85).
Hz. İshak (a.s.) ve Hz. Ya’kûb (a.s.): Hz. İbrahim’e yaşlılığında müjdelenmeleri ve soy silsilesinin devamı (Hûd Suresi, 71-73).
Hz. Harun (a.s.): Hz. Musa’nın veziri ve yardımcısı olarak görev yapması, Samiri’nin buzağı fitnesine karşı mücadelesi (Tâhâ Suresi, 87-94).
Hz. Elyesa’ (a.s.) ve Hz. Zülkifl (a.s.): İsrailoğullarına gönderilen, sabırları ve hayırlı kişilikleriyle övülen peygamberler (Enbiyâ Suresi, 85-86; Sâd Suresi, 48).
Hz. Üzeyir (a.s.): Yüzyıl ölü kaldıktan sonra eşeğiyle birlikte diriltilmesi ve kavminin hakkındaki yanlış inancı (Bakara Suresi, 259; Tevbe Suresi, 30).
2. Geçmiş Topluluk ve Kavim Kıssaları
Ashâb-ı Kehf (Mağara Arkadaşları): İnançlarını korumak için mağaraya sığınan ve yüzyıllarca uyutulan gençler.
Ashâb-ı Fil: Kâbe’yi yıkmaya gelen Ebrehe ve ordusunun Ebabil kuşlarıyla helak edilişi.
Ashâb-ı Uhdûd: İman edenleri hendeklerde yakarak cezalandırmaya çalışan inkârcı topluluk.
Ashâb-ı Sebt: Cumartesi yasağını ihlal eden kıyı beldesi sakinleri.
Ashâb-ı Karye (Yâsîn Suresi Halkı): Kendilerine gönderilen elçileri yalanlayan şehir halkı ve Habîb-i Neccâr.
Sebe Kavmi: Arim sel felaketiyle nankörlüklerinin cezasını çeken mülk sahibi kavim.
3. Diğer Şahıs ve Grup Kıssaları
Hz. Meryem: İffeti, mabede adanması ve Hz. İsa’yı babasız olarak dünyaya getirmesi.
Zülkarneyn: Doğuya ve batıya seferler düzenleyen, Ye’cüc ve Me’cüc’e karşı set inşa eden adil hükümdar.
Karun: Aşırı zenginliğiyle gururlanıp servetiyle birlikte yere batırılan kişi.
Tâlût ve Câlût: İsrailoğulları’nın hükümdarı Tâlût ile zalim Câlût’un mücadelesi ve Hz. Davud’un Câlût’u öldürmesi.
Hâbil ile Kâbil: İnsanlık tarihindeki ilk cinayet ve kıskançlık imtihanı.
Mü’min-i Âl-i Firavun (Hızkıl): Firavun’un sarayında imanını saklayıp Hz. Musa’yı savunan adil kişi.
Hz. Hızır ve Hz. Musa Yolculuğu: İlahi ilim (ledün ilmi) sahibi bir kul ile Hz. Musa’nın gemiyi delme, çocuğu öldürme ve duvarı doğrultma olaylarındaki hikmetli yolculuğu (Kehf Suresi, 60-82).
Sâmirî ve Altın Buzağı: Hz. Musa Tur Dağı’ndayken İsrailoğullarını bölen ve ses çıkaran altın bir buzağı heykeli yapıp halkı saptıran kişinin kıssası (Tâhâ Suresi, 85-97).
Sâlih Kul / Yüz Yıl Uykuda Kalan Adam: Bir kentin harabeleri yanından geçerken “Allah burayı nasıl diriltecek?” diye düşünen ve 100 yıl ölü bırakılıp tekrar diriltilen kişinin ibretlik olayı (Bakara Suresi, 259).
Lokmân (a.s.) ve Oğluna Nasihatleri: Hikmet verilen Hz. Lokman’ın oğluna şirten kaçınma, anne-babaya saygı, namaz, alçakgönüllülük ve ahlak üzerine verdiği öğütler (Lokmân Suresi, 12-19).
İki Bahçe Sahibi (Kehf Suresi): Biri zenginliğiyle gururlanıp ahireti inkâr eden, diğeri ise şükreden iki adamın ve yok edilen bağın kıssası (Kehf Suresi, 32-44).
Cennet Sahipleri (Bahçe Sahipleri): Yoksullara pay vermemek için sabah erkenden mahsullerini toplamaya giden ancak bahçeleri ilahi bir afetle yakılan kardeşlerin olayı (Kalem Suresi, 17-33).
İsrailoğulları’nın İnek Kesme Kıssası: Bir faili meçhul cinayetin çözülmesi için Hz. Musa emriyle kesilmesi istenen sarı inek olayı ve İsrailoğulları’nın yokuşa sürmesi (Bakara Suresi, 67-73).
Rass Halkı (Ashâb-ı Rass): Kendilerine gönderilen peygamberleri su kuyusuna/çukura atarak inkâr eden ve helak edilen topluluk (Furqân Suresi, 38; Kâf Suresi, 12).
Tübba’ Kavmi: Yemen bölgesinde hüküm süren, güçlerine rağmen inkârları sebebiyle helak edilen hükümdar ve halkı (Duhân Suresi, 37; Kâf Suresi, 14).
İsrâ ve Mi’rac Olayı (İsrâ Suresi, 1)
Bedir, Uhud ve Hendek (Ahzâb) Savaşları (Âl-i İmrân ve Ahzâb Sureleri)
Tebük Seferi ve Seferden Geri Kalan Üç Sahabi (Mürcevne) (Tevbe Suresi, 117-118)
İfk Hadisesi (Hz. Aişe’ye atılan iftira) (Nûr Suresi, 11-20)
Zeyd b. Hârise ve Hz. Zeyneb’in Evliliği (Ahzâb Suresi, 37)
