Kâbe’yi Yıkmaya Gelen Kibirli Bir Ordu, Ebabil Kuşları ve Taşlaşan Yapraklar Gibi Çöküş
İslam tarihinin ve Kur’an-ı Kerim’in en sarsıcı, en öğretici sahnelerinden biri olan Fil Vakası, Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) dünyayı teşrifinden çok kısa bir süre önce (yaklaşık 50-55 gün önce, M.S. 571 yılında) cereyan etmiştir.
Kur’an-ı Kerim’in 105. suresi olan Fil Suresi’nde ölümsüzleştirilen bu olay; sırf maddi gücüne, devasa ordularına ve tekniğine güvenerek Allah’ın nişanelerine meydan okuyanların, en küçük mahlukat vasıtasıyla nasıl tarihten silindiğini gösteren muazzam bir ibret vesikasıdır.
1. Kutsal Merkez Savaşı ve Ebrehe’nin İhtirası
Habeşistan Krallığı’nın Yemen Valisi olan Ebrehe al-Ashram, Mekke’deki Kâbe’nin tüm Arap Yarımadası için dini, ticari ve kültürel bir çekim merkezi olmasını hazmedemiyordu. Arap kabilelerinin her yıl akın akın Kâbe’ye gidip orayı tazim etmesi, Ebrehe’nin siyasi ve dini hırslarını kamçıladı.
Ebrehe, Kâbe’ye alternatif bir merkez inşa etmek amacıyla Yemen’in San’a şehrinde “el-Kulleys” adında muhteşem, altın ve mermerlerle süslü devasa bir katedral yaptırdı. Amacı, Arapların hac ibadetini Kâbe’den vazgeçirip bu katedrale yöneltmekti.
Ancak Araplar, Hz. İbrahim (a.s.) ve Hz. İsmail (a.s.)’den kalan Tevhid mirası Kâbe’ye olan sadakatlerini sürdürdüler. Hatta kaynaklara göre Kinâne kabilesinden bir Arap, Ebrehe’nin bu katedraline gizlice girerek orayı pisletti. Bu olay Ebrehe’yi öfkeden çılgına çevirdi. Ebrehe, Kâbe’yi taş taş üstünde kalmayacak şekilde yıkmak ve Mekke’yi yerle bir etmek üzere yemin etti.
2. Devasa Ordu ve Savaş Fili “Mahmûd”
Ebrehe, o dönemin en büyük askeri gücünü topladı. Ordunun önünde, Arapların o güne kadar hiç görmediği, surları ve kapıları yıkmak için eğitilmiş devasa savaş filleri vardı. Ordunun en önünde yer alan ve heybetiyle korku salan ana filin adı Mahmûd idi.
Ebrehe’nin ordusu Mekke yakınlarındaki Mugammis bölgesine kadar hiç zorlanmadan ilerledi. Karşılarına çıkan bazı Arap kabileleri onları durdurmaya çalıştıysa da Ebrehe’nin askeri üstünlüğü karşısında tutunamadılar. Ebrehe, Mekke çevresindeki otlayan hayvanlara el koydu. Bu hayvanların içinde, Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) dedesi ve Mekke’nin reisi olan Abdülmuttalib’e ait 200 deve de vardı.
3. Abdülmuttalib ile Ebrehe’nin Tarihi Diyaloğu
Ebrehe, Mekkelilere savaşmak için değil, sadece Kâbe’yi yıkmak için geldiğini bildirmek üzere bir elçi gönderdi. Mekke’nin reisi Abdülmuttalib, Ebrehe’nin karargahına gitti. Abdülmuttalib son derece heybetli, vakarlı ve saygın bir zattı. Ebrehe onu görünce hürmet gösterip tahtından indi ve yanına oturdu.
Ebrehe, tercümanı aracılığıyla Abdülmuttalib’e ne istediğini sordu. Abdülmuttalib’in cevabı Ebrehe’yi şaşkınlığa düşürdü:
“Askerlerinin el koyduğu iki yüz devemin bana iade edilmesini istiyorum.”
Ebrehe alaycı bir gülümsemeyle şöyle dedi:
“Seni ilk gördüğümde gözüme çok büyük bir adam gibi görünmüştün. Fakat konuştuğunda gözümden düştün! Ben sizin ve atalarınızın kutsal mabedi olan Kâbe’yi yıkmaya gelmişken, sen onu korumamı isteyeceğine develerinin derdine düşmüşsün!”
Abdülmuttalib, tarihe altın harflerle kazınacak, sarsılmaz tevekkülün sembolü olan şu tarihi cevabı verdi:
“BEN DEVELERİN RABBİYİM / SAHİBİYİM. ŞÜPHESİZ O EVİN (KÂBE’NİN) DE BİR RABBİ VARDIR VE O, EVİNİ KORUYACAKTIR!”
Ebrehe kibirle: “O bile bana engel olamaz!” dedi. Abdülmuttalib develerini alıp Mekke’ye döndü. Halkın can güvenliğini korumak adına Mekkelilere dağlara ve vadilere çekilmelerini emretti. Ardından Kâbe’nin kapısındaki halkanın tutarak Rabbine şöyle dua etti:
“Ey Allah’ım! Kul kendi evini korur, Sen de Kendi evini koru! Onların haçı ve hilesi, Senin tedbirine ve gücüne asla galip gelemez!”
4. Filin Çöküşü ve Ebabil Kuşlarının Hücumu
Ertesi sabah Ebrehe ordusuna Kâbe’ye yürüme emri verdi. Ancak ordunun başındaki devasa fil Mahmûd, Kâbe yönüne çevrildiğinde yere çöktü ve tek bir adım bile atmadı. Askerler fili kaldırmak için topuzlarla vurdular, mızraklar batırdılar ama fil yerinden kıpırdamadı. Ancak yönünü Yemen’e veya Şam’a çevirdiklerinde koşarak kaçmaya çalışıyordu.
Savaş fırtınasının kopması beklenen o anda, Kızıldeniz yönünden gökyüzünü kapkara bir bulut gibi kaplayan sürüler halinde kuşlar belirdi: Ebabil Kuşları.
Her bir kuşun gagasında ve ayaklarında pişirilmiş, sertleşmiş çamurdan/taştan (Siccîl) nohut ve mercimek büyüklüğünde taşlar vardı. Kuşlar Ebrehe ordusunun üzerine süzüldüler ve ellerindeki taşları nokta atışıyla zalim askerlerin üzerine yağdırmaya başladılar.
Kur’an-ı Kerim bu dehşetli mucizeyi ve ordunun acıklı sonunu şöyle resmeder:
“Rabbinin fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi? Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı? Onların üzerine sürü sürü kuşlar (
Tayran Abâbîl) gönderdi. O kuşlar onların üzerine pişirilmiş çamurdan taşlar atıyordu. Nihayet Allah onları yenmiş/çiğnenmiş ekin yaprağı (Ke'asfin Ma'kûl) gibi yapıverdi.” (Fil Suresi, 1-5)
5. Ordunun Mahvı ve Ebrehe’nin Sonu
Atılan o küçük taşlar, zırhları, miğferleri ve bedenleri delip geçiyordu. Devasa filler, atlar ve askerler birbirine kattı. Ordu içinde korkunç bir panik ve çürüme başladı. Etleri parçalanarak dökülen askerler kaçacak yer aradılar fakat çoğu çölün ortasında helak oldu.
Ebrehe de bu azaptan payını aldı. Bedeninde yaralar açıldı, parmakları tek tek koparak San’a’ya kadar kaçabildi. Orada göğsü yarılıp kalbi patlayarak perişan bir halde öldü. Yüce Allah, Kâbe’yi tek bir ok bile atmadan Kendi mucizesiyle korumuştu.
Bu büyük mucizenin yaşandığı yıla Araplar “Fil Yılı” adını verdiler ve tarihleri için bir milat kabul ettiler. Bu olaydan kısa bir süre sonra, Hz. İbrahim’in duası ve Kâbe’nin asıl sahibi olan Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v.) dünyayı teşrif etti.
6. Kıssadan Alınacak İlâhî ve Zihniyet Dersleri
- Mutlak Güç ve Mülk Allah’ındır: Ebrehe’nin ordusu, tekniği ve fillerle temsil edilen maddi gücü; Allah’ın iradesi karşısında bir hiçtir. İnsanlığın geliştirdiği hiçbir teknoloji veya askeri güç, ilahi takdirin önüne geçemez.
- Görünmeyen Orduların Sahibi: Yüce Allah, dinini ve kutsallarını korumak için devasa ordulara ihtiyaç duymaz. En güçlü askerleri, gözle görülmeyen virüsler veya mini minnacık kuşların (Ebabil) taşıdığı küçücük taşlar olabilir.
- Kutsallara Saygı ve Gayretullah: Kâbe, Allah’ın yeryüzündeki sembolüdür (Şeâirullah). Allah’ın nişanelerine düşmanlık edenler, doğrudan Allah’ı karşılarına almış olurlar.
- Sarsılmaz Tevekkül (Abdülmuttalib Duruşu): Çaresizlik anlarında dahi Müslümanın takınacağı tutum Abdülmuttalib gibi olmalıdır: “Ev sahibi evini korur.” İnsan üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdikten sonra neticeyi Allah’a havale etmelidir.
- Kibir ve Gururun Sonu: Şeklen çok büyük ve güçlü görünmek, haklı olmak anlamına gelmez. Kibirle hareket edenler, tarihte “yenmiş ekin yaprağı” gibi ezilip gitmeye mahkûmdur.